证券时报多媒体数字报

2013年4月24日 按日期查找: < 上一期 下一期 >

证券时报网络版郑重声明

经证券时报社授权,证券时报网独家全权代理《证券时报》信息登载业务。本页内容未经书面授权许可,不得转载、复制或在非证券时报网所属服务器建立镜像。欲咨询授权事宜请与证券时报网联系 (0755-83501827) 。

语言与香港精神的内核

2013-04-24 来源:证券时报网 作者:呙中校

  【呙抒己见】法治是香港现代精神的核心,而香港法律系统又是英美法系,以这点来看,英语在香港的核心地位难以动摇。

    

  朋友来香港,对我说:“香港还是以英语为中心啊。”我问:何以见得?他说从他在香港繁华区问路可以看出,对方听不懂普通话,或者说不清普通话,情急之下他讲英文,竟能顺利沟通。

  我对他说,你观察得很仔细。虽然说香港回归中国已经十几年,但是普通话教育只是从中小学开始,普通话更是自由行推行之后才兴起,香港中年以上的人,能听能讲普通话的还不是很多。服务行业基本上已经是普通话当道了,但还是有一些人不能听不会讲,尤其是出租车司机。

  从语言来看,香港社会交流呈现三个圈层,最核心的一层讲英语,主要是用于金融贸易等国际化业务;最外面一圈讲广东话,用于日常生活的交往,是香港最广泛的也最草根的社交语言;在英语与广东话之间,便是普通话的生存空间,除了服务业大量使用外,与内地有关的商业活动也是如此。两文三语,已经成为香港语文的特色。

  实际上,在中环,金融白领之间日常交流使用普通话的也越来越多,原因是这几年香港金融市场的内地因素越来越强,香港金融圈吸纳的人才多是带有中国内地背景的海归,因此在中环不时可以听到纯正的普通话。普通话在香港金融白领圈中流行,虽然不会取代英语的核心地位,但却使普通话超越一般的旅游交际等商务应用(主要向外圈辐射),有着和英语一样的超然地位,在三个圈层中更向核心圈层中辐射。

  说到英语的超然地位,显然与近代以来香港的历史有关,自英国人占领香港以来,英语一直是香港的唯一法定语言,直到1974年1月5日,中文才正式与英文并列为香港法定语文。而香港法庭首次以中文(广州话)进行审讯,则迟至1995年12月4日,原因是当时的原告、被告皆不谙英文,当时的外籍主审法官认为以中文审讯更为适合。而香港法庭首次以普通话进行审讯,则出现在2002年10月。

  我们在香港电视剧上看到的法庭场景,双方律师都用广东话雄辩,但这只是电视剧传播的需要,实际上在香港高等法院的庭审,英语不可回避。由于香港法律采用英美的普通法系,要大量援引英文法例和判例,律师和法官们在辩论的时候必须使用英文才能准确表述。当然,需要出庭的当事人,可以选择自己认为最熟悉的语言。

  法治是香港现代精神的核心,而香港法律系统又是英美法系,以这点来看,英语在香港的核心地位难以动摇。同样,在香港有广泛社会基础的港式粤语,其地位也是稳如磐石。无论是内地来的新移民,还是从南亚等地来的外籍移民,只要想在香港长期生活,都要学粤语,以便更好地融入香港社会。

  粤语在香港成为社会通用交际语言,也只是最近几十年的事情。开埠以前的香港,由於原住民多为客家人,客家话自然是主要语言。开埠之后,香港是南来北往客商的聚集地,大家按各自的圈子使用一种家乡语言,对外交流按需要使用官话或英语。二战后国共内战期间到五十年代初,由于北方人大量涌入,其中不少身怀巨资的资本家,在香港重新创业,因而国语(北方话)在香港开始呈现一定强势地位。

  不过,上世纪五十年代到六十年代,广东及周边地区大量人口偷渡进入香港,他们大多操广府话,这一方面为香港日后的经济腾飞提供了劳动力,另一方面奠定了粤语在香港的社交语言地位,而方言只在家庭内部使用。

  即便粤语人口大增,但由于国语代表着中国文化传统的传承,因而国语还是具有相当高的地位,当时香港电影、广播都不少使用国语,国语电影在五六十年代甚至成为主流。不过,香港1967年发生的暴动使国语在香港的地位发生逆转,七十年代粤语又凭借电视等流行文化的传播,完全成为香港的“普通话”。

  虽然粤语是香港最基础最广泛的社交语言,但是在香港社会,能熟练运用英文者仍具有优势地位,即使他一点都不会中文。小孩上学,以英语为主要教学语言的“英中”,会认为比“中中”(以广东话为主要教学语言)更佳;招工的时候,能讲流利英文者自然优先考虑,更不要说在上流社会,英语更是必不可少。

   第A001版:头 版(今日216版)
   第A002版:要 闻
   第A003版:专 栏
   第A004版:环 球
   第A005版:专 版
   第A006版:机 构
   第A007版:信 托
   第A008版:基 金
   第A009版:公 司
   第A010版:中国稀土产业整合之路
   第A011版:公 司
   第A012版:公 司
   第A013版:市 场
   第A014版:动 向
   第A015版:期 货
   第A016版:个 股
   第A017版:评 论
   第A018版:理 论
   第A019版:数 据
   第A020版:行 情
   第B001版:B叠头版:信息披露
   第B002版:行 情
   第B003版:数 据
   第B004版:信息披露
   第B005版:信息披露
   第B006版:信息披露
   第B007版:信息披露
   第B008版:信息披露
   第B009版:信息披露
   第B010版:信息披露
   第B011版:信息披露
   第B012版:信息披露
   第B013版:信息披露
   第B014版:信息披露
   第B015版:信息披露
   第B016版:信息披露
   第B017版:信息披露
   第B018版:信息披露
   第B019版:信息披露
   第B020版:信息披露
   第B021版:信息披露
   第B022版:信息披露
   第B023版:信息披露
   第B024版:信息披露
   第B025版:信息披露
   第B026版:信息披露
   第B027版:信息披露
   第B028版:信息披露
   第B029版:信息披露
   第B030版:信息披露
   第B031版:信息披露
   第B032版:信息披露
   第B033版:信息披露
   第B034版:信息披露
   第B035版:信息披露
   第B036版:信息披露
   第B037版:信息披露
   第B038版:信息披露
   第B039版:信息披露
   第B040版:信息披露
   第B041版:信息披露
   第B042版:信息披露
   第B043版:信息披露
   第B044版:信息披露
   第B045版:信息披露
   第B046版:信息披露
   第B047版:信息披露
   第B048版:信息披露
   第B049版:信息披露
   第B050版:信息披露
   第B051版:信息披露
   第B052版:信息披露
   第B053版:信息披露
   第B054版:信息披露
   第B055版:信息披露
   第B056版:信息披露
   第B057版:信息披露
   第B058版:信息披露
   第B059版:信息披露
   第B060版:信息披露
   第B061版:信息披露
   第B062版:信息披露
   第B063版:信息披露
   第B064版:信息披露
   第B065版:信息披露
   第B066版:信息披露
   第B067版:信息披露
   第B068版:信息披露
   第B069版:信息披露
   第B070版:信息披露
   第B071版:信息披露
   第B072版:信息披露
   第B073版:信息披露
   第B074版:信息披露
   第B075版:信息披露
   第B076版:信息披露
   第B077版:信息披露
   第B078版:信息披露
   第B079版:信息披露
   第B080版:信息披露
   第B081版:信息披露
   第B082版:信息披露
   第B083版:信息披露
   第B084版:信息披露
   第B085版:信息披露
   第B086版:信息披露
   第B087版:信息披露
   第B088版:信息披露
   第B089版:信息披露
   第B090版:信息披露
   第B091版:信息披露
   第B092版:信息披露
   第B093版:信息披露
   第B094版:信息披露
   第B095版:信息披露
   第B096版:信息披露
   第B097版:信息披露
   第B098版:信息披露
   第B099版:信息披露
   第B100版:信息披露
   第B101版:信息披露
   第B102版:信息披露
   第B103版:信息披露
   第B104版:信息披露
   第B105版:信息披露
   第B106版:信息披露
   第B107版:信息披露
   第B108版:信息披露
   第B109版:信息披露
   第B110版:信息披露
   第B111版:信息披露
   第B112版:信息披露
   第B113版:信息披露
   第B114版:信息披露
   第B115版:信息披露
   第B116版:信息披露
   第B117版:信息披露
   第B118版:信息披露
   第B119版:信息披露
   第B120版:信息披露
   第B121版:信息披露
   第B122版:信息披露
   第B123版:信息披露
   第B124版:信息披露
   第B125版:信息披露
   第B126版:信息披露
   第B127版:信息披露
   第B128版:信息披露
   第B129版:信息披露
   第B130版:信息披露
   第B131版:信息披露
   第B132版:信息披露
   第B133版:信息披露
   第B134版:信息披露
   第B135版:信息披露
   第B136版:信息披露
   第B137版:信息披露
   第B138版:信息披露
   第B139版:信息披露
   第B140版:信息披露
   第B141版:信息披露
   第B142版:信息披露
   第B143版:信息披露
   第B144版:信息披露
   第B145版:信息披露
   第B146版:信息披露
   第B147版:信息披露
   第B148版:信息披露
   第B149版:信息披露
   第B150版:信息披露
   第B151版:信息披露
   第B152版:信息披露
   第B153版:信息披露
   第B154版:信息披露
   第B155版:信息披露
   第B156版:信息披露
   第B157版:信息披露
   第B158版:信息披露
   第B159版:信息披露
   第B160版:信息披露
   第B161版:信息披露
   第B162版:信息披露
   第B163版:信息披露
   第B164版:信息披露
   第B165版:信息披露
   第B166版:信息披露
   第B167版:信息披露
   第B168版:信息披露
   第B169版:信息披露
   第B170版:信息披露
   第B171版:信息披露
   第B172版:信息披露
   第B173版:信息披露
   第B174版:信息披露
   第B175版:信息披露
   第B176版:信息披露
   第B177版:信息披露
   第B178版:信息披露
   第B179版:信息披露
   第B180版:信息披露
   第B181版:信息披露
   第B182版:信息披露
   第B183版:信息披露
   第B184版:信息披露
   第B185版:信息披露
   第B186版:信息披露
   第B187版:信息披露
   第B188版:信息披露
   第B189版:信息披露
   第B190版:信息披露
   第B191版:信息披露
   第B192版:信息披露
   第B193版:信息披露
   第B194版:信息披露
   第B195版:信息披露
   第B196版:信息披露
建筑抗震比预测地震靠谱
语言与香港精神的内核
金民、房民和股民的三个搞不懂