证券时报多媒体数字报

2013年3月29日 按日期查找: < 上一期 下一期 >

证券时报网络版郑重声明

经证券时报社授权,证券时报网独家全权代理《证券时报》信息登载业务。本页内容未经书面授权许可,不得转载、复制或在非证券时报网所属服务器建立镜像。欲咨询授权事宜请与证券时报网联系 (0755-83501827) 。

“抢气潮”危机:谣言为何有市场?

2013-03-29 来源:证券时报网 作者:蒙湘林

  中国上市公司舆情中心 蒙湘林

  近日,“天然气4月要大幅涨价”的传闻在全国各地迅速发酵。民众排队集中抢购天然气的现象,几乎全国各地都在上演:有人带板凳,有人带救心丸,有人一次买够10年用量……虽然国家发改委官员已经辟谣,称“这个消息纯属无稽之谈”,但谣言的负面效应不仅仅在于所引发的“抢气潮”,公众担忧下一个危机:谣言为何如此有市场?

  在二三线城市效应明显

  据中国上市公司舆情中心统计,自3月25日出现天然气涨价传闻以来,关于该传闻的网络新闻就有600多篇。笔者发现,众多消息转发报道的背后,谣言似乎存在一定程度的解读空间。

  最为明显的直观特点是,涨价谣言在二三线城市的新闻报道数量、话题讨论热度很高。据笔者观察,除了北上广深主流媒体的报道外,不少二三线城市的都市类报纸和网站是此次涨价传闻报道的重要主力,比如“老人自带救心丸排队买气、一次买够10年用量”的事件新闻都出自西安、宝鸡等地方媒体,“市民打遮阳伞抢购天然气,夜里10点半仍排队”来自洛阳的地方网站,“一次性充5000元买气”来自哈尔滨地方都市报。而据笔者在微博上的抽样统计,该传闻讨论中的100个非认证账号样本里,有64个账号都是来自除北上广深之外的二三线城市网友。

  简单的统计梳理发现,谣言在二三线城市的传播效应相比一线城市更为明显,笔者认为,原因有二:其一是,传闻源发于一线城市媒体,在向二三线传递过程中容易失真或被放大,因此向下扩散的速度会更快;其二,二三线城市居民在信息获取便利程度、信息解读能力方面存在滞后。

  谣言为何有市场?

  最早报道天然气涨价时间和涨幅的新闻出自2013年3月24日的《中华工商时报》,该文记者周永刚同时在25日当晚发布微博称“中国天然气将迎来‘跳3进4’时代”。谣言的传播市场由此打开。

  为何有市场?西北大学新闻传播学院讲师李安定说,按照政府目前的表态,我们可以认定这次天然气涨价的消息是一个谣言,而从传播学来说,谣言的扩散取决于两个因素,一个是信息的重要性,另一个是信息的透明度,信息越重要,越不透明,谣言传播越快。

  李安定进一步分析说,这次事件从新闻角度来看,是一次新兴媒体和传统媒体的博弈。这个消息刚刚出现在报纸上时受众面非常小,但经过各个网站的转载和更换标题,再加上微博等网络平台的不断扩散、夸张,最终造成了现在的局面。对于网民来说,他们既是信息的制造者,也是传播者和接收者,信息的真实性在不断传播中开始变味了,可在这时,广播电视等传统媒体却没能及时发出声音。

  从传播学理解上看,李的观点符合谣言扩散的典型路径:传统媒体报道的滞后,新媒体议题设定缺乏必要的检查机制,由此增加了传闻的不确定因素,最终导致谣言长了翅膀。

  辟谣为何难消顾虑?

  那些年,我们还一起抢过什么?记忆最深的或许是2003年的“抢醋”和2008年的“抢盐”,如今的“抢气”风波虽然已经得到了官方的辟谣,但在辟谣之后,仍旧持续发生抢购事件,让人不禁疑惑:辟谣为何消除不了公众的疑虑?

  观察各界的讨论,笔者将原因归结为以下三点:其一,经济意义上讲,普通老百姓的收入还不高,听到涨价总是心慌,在涨价形成事实之前先行抢购,能省一分是一分。这反映的其实是因为收入分配结构不合理所导致的民生窘迫;其二,从制度层面上,国内的资源价格听证会制度一直以来都被人称为“涨价会”,其价格制定本身的规范合理性欠缺值得反思;其三,公信力方面,面对涨价传言,人们总是宁可信其有,而政府官员的辟谣,也往往会被日后真的涨价证实。这种反复出现的“传谣——辟谣——证谣”的过程,使谣言的传播得到了佐证,而政府部门的公信力则一次次地受挫。

   第A001版:头 版(今日384版)
   第A002版:理财监管新规行业扫描
   第A003版:评 论
   第A004版:环 球
   第A005版:要 闻
   第A006版:机 构
   第A007版:机 构
   第A008版:创业·资本
   第A009版:广 告
   第A010版:公 司
   第A011版:公 司
   第A012版:公 司
   第A013版:市 场
   第A014版:动 向
   第A015版:期 货
   第A016版:个 股
   第A017版:舆 情
   第A018版:理 论
   第A019版:理 论
   第A020版:信息披露
   第B001版:B叠头版:信息披露
   第B002版:信息披露
   第B003版:信息披露
   第B004版:信息披露
   第B005版:信息披露
   第B006版:信息披露
   第B007版:信息披露
   第B008版:信息披露
   第B009版:信息披露
   第B010版:信息披露
   第B011版:信息披露
   第B012版:信息披露
   第B013版:信息披露
   第B014版:信息披露
   第B015版:信息披露
   第B016版:信息披露
   第B017版:信息披露
   第B018版:信息披露
   第B019版:信息披露
   第B020版:信息披露
   第B021版:信息披露
   第B022版:信息披露
   第B023版:信息披露
   第B024版:信息披露
   第B025版:信息披露
   第B026版:信息披露
   第B027版:信息披露
   第B028版:信息披露
   第B029版:信息披露
   第B030版:信息披露
   第B031版:信息披露
   第B032版:信息披露
   第B033版:信息披露
   第B034版:信息披露
   第B035版:信息披露
   第B036版:信息披露
   第B037版:信息披露
   第B038版:信息披露
   第B039版:信息披露
   第B040版:信息披露
   第B041版:信息披露
   第B042版:信息披露
   第B043版:信息披露
   第B044版:信息披露
   第B045版:信息披露
   第B046版:信息披露
   第B047版:信息披露
   第B048版:信息披露
   第B049版:信息披露
   第B050版:信息披露
   第B051版:信息披露
   第B052版:信息披露
   第B053版:信息披露
   第B054版:信息披露
   第B055版:信息披露
   第B056版:信息披露
   第B057版:信息披露
   第B058版:信息披露
   第B059版:信息披露
   第B060版:信息披露
   第B061版:信息披露
   第B062版:信息披露
   第B063版:信息披露
   第B064版:信息披露
   第B065版:信息披露
   第B066版:信息披露
   第B067版:信息披露
   第B068版:信息披露
   第B069版:信息披露
   第B070版:信息披露
   第B071版:信息披露
   第B072版:信息披露
   第B073版:信息披露
   第B074版:信息披露
   第B075版:信息披露
   第B076版:信息披露
   第B077版:信息披露
   第B078版:信息披露
   第B079版:信息披露
   第B080版:信息披露
   第B081版:信息披露
   第B082版:信息披露
   第B083版:信息披露
   第B084版:信息披露
   第B085版:信息披露
   第B086版:信息披露
   第B087版:信息披露
   第B088版:信息披露
   第B089版:信息披露
   第B090版:信息披露
   第B091版:信息披露
   第B092版:信息披露
   第B093版:信息披露
   第B094版:信息披露
   第B095版:信息披露
   第B096版:信息披露
   第B097版:信息披露
   第B098版:信息披露
   第B099版:信息披露
   第B100版:信息披露
   第B101版:信息披露
   第B102版:信息披露
   第B103版:信息披露
   第B104版:信息披露
   第B105版:信息披露
   第B106版:信息披露
   第B107版:信息披露
   第B108版:信息披露
   第B109版:信息披露
   第B110版:信息披露
   第B111版:信息披露
   第B112版:信息披露
   第B113版:信息披露
   第B114版:信息披露
   第B115版:信息披露
   第B116版:信息披露
   第B117版:信息披露
   第B118版:信息披露
   第B119版:信息披露
   第B120版:信息披露
   第B121版:信息披露
   第B122版:信息披露
   第B123版:信息披露
   第B124版:信息披露
   第B125版:信息披露
   第B126版:信息披露
   第B127版:信息披露
   第B128版:信息披露
   第B129版:信息披露
   第B130版:信息披露
   第B131版:信息披露
   第B132版:信息披露
   第B133版:信息披露
   第B134版:信息披露
   第B135版:信息披露
   第B136版:信息披露
   第B137版:信息披露
   第B138版:信息披露
   第B139版:信息披露
   第B140版:信息披露
   第B141版:信息披露
   第B142版:信息披露
   第B143版:信息披露
   第B144版:信息披露
   第B145版:信息披露
   第B146版:信息披露
   第B147版:信息披露
   第B148版:信息披露
   第B149版:信息披露
   第B150版:信息披露
   第B151版:信息披露
   第B152版:信息披露
   第B153版:信息披露
   第B154版:信息披露
   第B155版:信息披露
   第B156版:信息披露
   第B157版:信息披露
   第B158版:信息披露
   第B159版:信息披露
   第B160版:信息披露
   第B161版:信息披露
   第B162版:信息披露
   第B163版:信息披露
   第B164版:信息披露
   第B165版:信息披露
   第B166版:信息披露
   第B167版:信息披露
   第B168版:信息披露
   第B169版:信息披露
   第B170版:信息披露
   第B171版:信息披露
   第B172版:信息披露
   第B173版:信息披露
   第B174版:信息披露
   第B175版:信息披露
   第B176版:信息披露
   第B177版:信息披露
   第B178版:信息披露
   第B179版:信息披露
   第B180版:信息披露
   第B181版:信息披露
   第B182版:信息披露
   第B183版:信息披露
   第B184版:信息披露
   第B185版:信息披露
   第B186版:信息披露
   第B187版:信息披露
   第B188版:信息披露
   第B189版:信息披露
   第B190版:信息披露
   第B191版:信息披露
   第B192版:信息披露
   第B193版:信息披露
   第B194版:信息披露
   第B195版:信息披露
   第B196版:信息披露
   第B197版:信息披露
   第B198版:信息披露
   第B199版:信息披露
   第B200版:信息披露
   第B201版:信息披露
   第B202版:信息披露
   第B203版:信息披露
   第B204版:信息披露
   第B205版:信息披露
   第B206版:信息披露
   第B207版:信息披露
   第B208版:信息披露
   第B209版:信息披露
   第B210版:信息披露
   第B211版:信息披露
   第B212版:信息披露
   第B213版:信息披露
   第B214版:信息披露
   第B215版:信息披露
   第B216版:信息披露
   第B217版:信息披露
   第B218版:信息披露
   第B219版:信息披露
   第B220版:信息披露
   第B221版:信息披露
   第B222版:信息披露
   第B223版:信息披露
   第B224版:信息披露
   第B225版:信息披露
   第B226版:信息披露
   第B227版:信息披露
   第B228版:信息披露
   第B229版:信息披露
   第B230版:信息披露
   第B231版:信息披露
   第B232版:信息披露
   第B233版:信息披露
   第B234版:信息披露
   第B235版:信息披露
   第B236版:信息披露
   第B237版:信息披露
   第B238版:信息披露
   第B239版:信息披露
   第B240版:信息披露
   第B241版:信息披露
   第B242版:信息披露
   第B243版:信息披露
   第B244版:信息披露
   第B245版:信息披露
   第B246版:信息披露
   第B247版:信息披露
   第B248版:信息披露
   第B249版:信息披露
   第B250版:信息披露
   第B251版:信息披露
   第B252版:信息披露
   第B253版:信息披露
   第B254版:信息披露
   第B255版:信息披露
   第B256版:信息披露
   第B257版:信息披露
   第B258版:信息披露
   第B259版:信息披露
   第B260版:信息披露
   第B261版:信息披露
   第B262版:信息披露
   第B263版:信息披露
   第B264版:信息披露
   第B265版:信息披露
   第B266版:信息披露
   第B267版:信息披露
   第B268版:信息披露
   第B269版:信息披露
   第B270版:信息披露
   第B271版:信息披露
   第B272版:信息披露
   第B273版:信息披露
   第B274版:信息披露
   第B275版:信息披露
   第B276版:信息披露
   第B277版:信息披露
   第B278版:信息披露
   第B279版:信息披露
   第B280版:信息披露
银监会规范银行理财 舆情理性解读为主
从“第一夫人概念股”看上市公司公告的艺术
“抢气潮”危机:谣言为何有市场?
基金经理受邀观影 票房搅动资本市场
大杨创世市值原地打转 万福生科自称造假太狠