证券时报多媒体数字报

2016年4月27日 按日期查找: < 上一期 下一期 >

证券时报网络版郑重声明

经证券时报社授权,证券时报网独家全权代理《证券时报》信息登载业务。本页内容未经书面授权许可,不得转载、复制或在非证券时报网所属服务器建立镜像。欲咨询授权事宜请与证券时报网联系 (0755-83501827) 。

放任主义:“与民休息”的精髓

2016-04-27 来源:证券时报网 作者:

  【经济史谭】

  与民休息,得利的并不止老百姓。

  

  读中国历史,很容易生出历史循环论,因为一部中国史仿佛就是朝代的更替而已。

  在这种循环之中有一个富有意味的现象,即每一王朝肇建之初,几乎都会打出“与民休息”的旗帜。何以如此?原因当然是非如此不可。《诗经》上说,“民亦劳止,汔可小休”,推翻一个王朝几乎等于改天换地,民力可谓竭矣,不休息怎么能行?

  当然,有一个王朝是例外的,那就是秦。秦推行农战政策兼并六国,但在统一之后,秦王朝没有致力于发展生产,却一方面动员大规模军队大肆征伐,另一方面大兴土木营造宫室,迫使民众揭竿而起,秦王朝遂“二世而亡”。

  貌似强大的秦王朝转眼崩溃,吸取秦亡的教训,应该如何改弦更张?作为后继者,汉高祖刘邦不能不思考这些问题。回答这个问题的人是儒生陆贾,而他给出的答案就是“与民休息”。

  陆贾这个人很有意思,据《史记》中的《郦生陆贾列传》,刘邦当上皇帝以后,陆贾经常在他面前提及儒家经典,动辄《诗经》如何《尚书》又如何,惹得文化素养不高的刘邦大骂:“乃公居马上而得之,安事诗书!”“乃公”就是“你老子”的意思,刘邦的这句粗口遭到了陆贾犀利的反击,“居马上得之,宁可以马上治之乎?”

  刘邦虽读书不多,智商情商毕竟超群,于是他下令让陆贾写一本书以便指引新兴汉朝避免重蹈秦之覆辙。成竹在胸的陆贾很快便完成了任务,一连写了12篇文章,命之为《新语》。《新语》一书的要旨,按照后来班固的归纳,就是“扫除烦苛,与民休息”。

  概而言之,扫除烦苛是反对严刑峻法,而与民休息,落实到政治上是无为而治,落实到经济上即为放任主义。

  在陆贾看来,秦之所以速亡,是由于“事愈繁,天下愈乱;法愈滋,而奸愈炽,兵马益设,而敌人愈多”。因此,陆贾提出治国应慎用民力,“不兴无事之功”,在赋税问题上要克制欲望轻徭薄赋,使财富“损上而归之于下”。扫除烦苛、与民休息之后呢?陆贾描绘了一个理想国,“官府若无吏,亭落若无民,……邮无夜行之卒,乡无夜召之征,犬不夜吠,鸡不夜鸣,老者息于堂,丁壮者耕耘于田……”

  粗看起来,陆贾的思想有点像老子的“小国寡民”理论,但老子的清静无为涵盖到了社会各个方面,以致“民至老死不相往来”,而陆贾主张的无为则偏重于政府的行政,是以政府的无为来换取天下的大治。

  在经济方面,陆贾的《新语》提出了三大政策,即重农、崇俭和轻徭薄赋,均为汉初所遵循。“重农”这一政策容易让人联想到“抑商”,的确,《史记》中说,“天下已平,高祖乃令贾人不得衣丝乘车”,这种人格歧视的法令,直到刘邦死后吕后执政才得以解除。但汉初的“抑商”多为表面文章,其实际则为放任主义。汉王朝在建立相当长时期内,不但允许民间铸造钱币,而且如《史记·货殖列传》所记,“汉兴,海内为一,开关梁,驰山泽之禁,是以富商大贾周流天下,交易之物莫不通,得其所欲。”据此可知,汉代秦后,原来的关卡等贸易障碍被撤除,交易成本大为降低,而且山泽所产的自然资源也不再是皇帝的私产,工商业由此而勃兴。

  众所周知,工商业的重要特点就是你不去管它,商业逻辑和市场力量自会发生作用。对汉朝前期的工商业主来说,与放任主义的经济政策相比,“不得衣丝乘车”这种表面的歧视算得了什么呢?难怪后来晁错大发感慨曰:今法律贱商人,商人已富贵矣。

  放任主义的效果如何?《史记》中的两段文字可作比较。秦朝刚被推翻的时候,“天子不能具钧驷,将相或乘牛车”,意思是为御驾找四匹颜色纯一的马都很困难,而到了汉武帝登基,“京师之钱累巨万,贯朽而不可校”,意思是钱太多,穿钱的绳索易断导致难以清点,老百姓这一边呢,“民则人给家足”。

  与民休息,看来得利的并不止老百姓。

  (作者系湖北杂文家)

发表评论:

财苑热评:

   第A001版:头 版(今日248版)
   第A002版:要 闻
   第A003版:专 栏
   第A004版:机 构
   第A005版:长牛股回眸之三
   第A006版:公 司
   第A007版:公 司
   第A008版:市 场
   第A009版:保 险
   第A010版:基 金
   第A011版:要 闻
   第A012版:要 闻
   第A013版:行 情
   第A014版:数 据
   第A015版:数 据
   第A016版:信息披露
   第A017版:信息披露
   第A018版:信息披露
   第A019版:信息披露
   第A020版:信息披露
   第A021版:信息披露
   第A022版:信息披露
   第A023版:信息披露
   第A024版:信息披露
   第B001版:B叠头版:信息披露
   第B002版:信息披露
   第B003版:信息披露
   第B004版:信息披露
   第B005版:信息披露
   第B006版:信息披露
   第B007版:信息披露
   第B008版:信息披露
   第B009版:信息披露
   第B010版:信息披露
   第B011版:信息披露
   第B012版:信息披露
   第B013版:信息披露
   第B014版:信息披露
   第B015版:信息披露
   第B016版:信息披露
   第B017版:信息披露
   第B018版:信息披露
   第B019版:信息披露
   第B020版:信息披露
   第B021版:信息披露
   第B022版:信息披露
   第B023版:信息披露
   第B024版:信息披露
   第B025版:信息披露
   第B026版:信息披露
   第B027版:信息披露
   第B028版:信息披露
   第B029版:信息披露
   第B030版:信息披露
   第B031版:信息披露
   第B032版:信息披露
   第B033版:信息披露
   第B034版:信息披露
   第B035版:信息披露
   第B036版:信息披露
   第B037版:信息披露
   第B038版:信息披露
   第B039版:信息披露
   第B040版:信息披露
   第B041版:信息披露
   第B042版:信息披露
   第B043版:信息披露
   第B044版:信息披露
   第B045版:信息披露
   第B046版:信息披露
   第B047版:信息披露
   第B048版:信息披露
   第B049版:信息披露
   第B050版:信息披露
   第B051版:信息披露
   第B052版:信息披露
   第B053版:信息披露
   第B054版:信息披露
   第B055版:信息披露
   第B056版:信息披露
   第B057版:信息披露
   第B058版:信息披露
   第B059版:信息披露
   第B060版:信息披露
   第B061版:信息披露
   第B062版:信息披露
   第B063版:信息披露
   第B064版:信息披露
   第B065版:信息披露
   第B066版:信息披露
   第B067版:信息披露
   第B068版:信息披露
   第B069版:信息披露
   第B070版:信息披露
   第B071版:信息披露
   第B072版:信息披露
   第B073版:信息披露
   第B074版:信息披露
   第B075版:信息披露
   第B076版:信息披露
   第B077版:信息披露
   第B078版:信息披露
   第B079版:信息披露
   第B080版:信息披露
   第B081版:信息披露
   第B082版:信息披露
   第B083版:信息披露
   第B084版:信息披露
   第B085版:信息披露
   第B086版:信息披露
   第B087版:信息披露
   第B088版:信息披露
   第B089版:信息披露
   第B090版:信息披露
   第B091版:信息披露
   第B092版:信息披露
   第B093版:信息披露
   第B094版:信息披露
   第B095版:信息披露
   第B096版:信息披露
   第B097版:信息披露
   第B098版:信息披露
   第B099版:信息披露
   第B100版:信息披露
   第B101版:信息披露
   第B102版:信息披露
   第B103版:信息披露
   第B104版:信息披露
   第B105版:信息披露
   第B106版:信息披露
   第B107版:信息披露
   第B108版:信息披露
   第B109版:信息披露
   第B110版:信息披露
   第B111版:信息披露
   第B112版:信息披露
   第B113版:信息披露
   第B114版:信息披露
   第B115版:信息披露
   第B116版:信息披露
   第B117版:信息披露
   第B118版:信息披露
   第B119版:信息披露
   第B120版:信息披露
   第B121版:信息披露
   第B122版:信息披露
   第B123版:信息披露
   第B124版:信息披露
   第B125版:信息披露
   第B126版:信息披露
   第B127版:信息披露
   第B128版:信息披露
   第B129版:信息披露
   第B130版:信息披露
   第B131版:信息披露
   第B132版:信息披露
   第B133版:信息披露
   第B134版:信息披露
   第B135版:信息披露
   第B136版:信息披露
   第B137版:信息披露
   第B138版:信息披露
   第B139版:信息披露
   第B140版:信息披露
   第B141版:信息披露
   第B142版:信息披露
   第B143版:信息披露
   第B144版:信息披露
   第B145版:信息披露
   第B146版:信息披露
   第B147版:信息披露
   第B148版:信息披露
   第B149版:信息披露
   第B150版:信息披露
   第B151版:信息披露
   第B152版:信息披露
   第B153版:信息披露
   第B154版:信息披露
   第B155版:信息披露
   第B156版:信息披露
   第B157版:信息披露
   第B158版:信息披露
   第B159版:信息披露
   第B160版:信息披露
   第B161版:信息披露
   第B162版:信息披露
   第B163版:信息披露
   第B164版:信息披露
   第B165版:信息披露
   第B166版:信息披露
   第B167版:信息披露
   第B168版:信息披露
   第B169版:信息披露
   第B170版:信息披露
   第B171版:信息披露
   第B172版:信息披露
   第B173版:信息披露
   第B174版:信息披露
   第B175版:信息披露
   第B176版:信息披露
   第B177版:信息披露
   第B178版:信息披露
   第B179版:信息披露
   第B180版:信息披露
   第B181版:信息披露
   第B182版:信息披露
   第B183版:信息披露
   第B184版:信息披露
   第B185版:信息披露
   第B186版:信息披露
   第B187版:信息披露
   第B188版:信息披露
   第B189版:信息披露
   第B190版:信息披露
   第B191版:信息披露
   第B192版:信息披露
   第B193版:信息披露
   第B194版:信息披露
   第B195版:信息披露
   第B196版:信息披露
   第B197版:信息披露
   第B198版:信息披露
   第B199版:信息披露
   第B200版:信息披露
   第B201版:信息披露
   第B202版:信息披露
   第B203版:信息披露
   第B204版:信息披露
   第B205版:信息披露
   第B206版:信息披露
   第B207版:信息披露
   第B208版:信息披露
   第B209版:信息披露
   第B210版:信息披露
   第B211版:信息披露
   第B212版:信息披露
   第B213版:信息披露
   第B214版:信息披露
   第B215版:信息披露
   第B216版:信息披露
   第B217版:信息披露
   第B218版:信息披露
   第B219版:信息披露
   第B220版:信息披露
   第B221版:信息披露
   第B222版:信息披露
   第B223版:信息披露
   第B224版:信息披露
无法革掉的中间环节
自 恋
放任主义:“与民休息”的精髓
大宗商品之“蜜糖”,实体经济之“砒霜”

2016-04-27

专 栏